Blockstream CEO Adam Back heeft op Paris Blockchain Week gepleit voor optionele quantum-resistente upgrades voor Bitcoin, een dag nadat ontwikkelaar Jameson Lopp voorstelde om kwetsbare coins preventief te bevriezen. De tegenstrijdige visies leggen een fundamentele scheuring bloot in de Bitcoin-gemeenschap over hoe het protocol zich moet voorbereiden op quantum computing bedreigingen.
Back, oprichter en CEO van infrastructuurbedrijf Blockstream sinds 2014, benadrukte tijdens zijn presentatie dat elke quantum-resistente oplossing vrijwillig moet blijven. Lopp, voormalig hoofdingenieur bij Casa en nu onafhankelijk Bitcoin-ontwikkelaar, stelde dinsdag voor om Bitcoin-adressen die mogelijk kwetsbaar zijn voor quantum aanvallen automatisch te bevriezen tot eigenaars bewijzen dat ze nog controle hebben.
Technische details van beide voorstellen
Back's voorstel richt zich op het toevoegen van quantum-resistente handtekening-algoritmes als optionele upgrade aan het Bitcoin-protocol. Gebruikers zouden dan kunnen kiezen tussen de huidige ECDSA-handtekeningen en nieuwe, quantum-veilige alternatieven. "We moeten gebruikers de keuze geven in plaats van veranderingen af te dwingen," verklaarde Back volgens aanwezigen bij de conferentie.
Lopp's tegenvoorstel gaat veel verder en zou Bitcoin-adressen die nog steeds de originele Pay-to-Public-Key (P2PK) structuur gebruiken automatisch bevriezen. Deze adressen, gebruikt in de vroege jaren van Bitcoin tussen 2009 en 2012, bevatten naar schatting 1,7 miljoen BTC ter waarde van 127 miljard euro. Het voorstel zou eigenaren dwingen om hun coins over te zetten naar quantum-veilige adressen binnen een bepaalde tijdslimiet.
De technische kloof is aanzienlijk. Back's optionele aanpak vereist een soft fork die achterwaarts compatibel blijft met bestaande Bitcoin-software. Lopp's bevriezen mechanisme zou waarschijnlijk een hard fork nodig hebben, wat betekent dat alle Bitcoin-nodes zouden moeten upgraden om het netwerk te blijven volgen.
Historische precedenten en timing
De discussie komt niet uit de lucht vallen. Google's quantum computer bereikte in oktober 2019 "quantum supremacy" door een berekening uit te voeren die traditionele computers decennia zou kosten. Hoewel deze doorbraak nog geen directe bedreiging vormde voor Bitcoin's cryptografie, markeerde het een kantelpunt in quantum computing ontwikkeling.
Bitcoin heeft eerder ingrijpende protocol wijzigingen doorgevoerd, maar nooit met zoveel tegenstand. De SegWit upgrade van 2017 leidde tot een maandenlange impasse en uiteindelijk een hard fork die Bitcoin Cash creëerde. Die ervaring maakt veel ontwikkelaars voorzichtiger met protocol wijzigingen die niet breed gesteund worden.
Het timing probleem is cruciaal. Cryptograaf Peter Shor publiceerde in 1994 al het algoritme dat quantum computers zouden kunnen gebruiken om Bitcoin's elliptische curve cryptografie te breken. IBM schat dat quantum computers pas rond 2030-2035 krachtig genoeg worden om Bitcoin echt te bedreigen, maar andere experts waarschuwen dat deze tijdlijn te optimistisch kan zijn.
Nederlandse context en regelgeving
De Nederlandse overheid investeert zwaar in quantum computing research. Het Delft University of Technology ontving in maart 2024 een subsidie van 135 miljoen euro voor quantum technologie ontwikkeling. QuTech, een samenwerking tussen TU Delft en TNO, werkt aan quantum computers die traditionele cryptografie kunnen doorbreken.
Voor Nederlandse Bitcoin-houders betekent de quantum discussie praktische overwegingen. Ongeveer 8% van alle Bitcoin-adressen gebruikt nog steeds de oude P2PK-structuur die Lopp wil bevriezen. Nederlandse exchanges zoals Bitvavo en BTC Direct zouden gedwongen worden om klanten te migreren naar quantum-veilige wallets als Lopp's voorstel wordt geïmplementeerd.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft nog geen officiële positie ingenomen over quantum-resistente cryptovaluta, maar de toezichthouder monitort "emerging risks in digital assets" volgens hun laatste jaarverslag. Een gedwongen coins-bevriezing zou waarschijnlijk rechtelijke procedures uitlokken van gedupeerde eigenaren.
De fundamentele vraag is niet of quantum computers Bitcoin's cryptografie kunnen breken, maar wanneer en hoe het Bitcoin-netwerk daarop reageert. Back's optionele aanpak respecteert Bitcoin's kernprincipe van gebruikerskeuze, maar laat het netwerk kwetsbaar voor verdeeldheid. Lopp's gedwongen upgrade beschermt het netwerk sneller, maar doorbreekt het vrijwillige karakter van Bitcoin-deelname. Welke filosofie wint, bepaalt niet alleen Bitcoin's quantum-toekomst, maar ook de vraag of Bitcoin een gedecentraliseerd protocol blijft of evolueert naar iets wat meer lijkt op traditionele financiële infrastructuur.
